Plangebied 1 Huis der Gemeente

Tekening van Elst Centraal. Gebied 1 waarbinnen primair het Huis der Gemeente was voorzien.
Elst Centraal. Gebied 1 waarbinnen primair het Huis der Gemeente was voorzien. Bron: ruimtelijkeplannen.nl.

Realisatie van het nieuwe ‘Huis der Gemeente’ tegenover het station aan de oostzijde van het spoor heeft eigenlijk geleid tot de huidige planopzet. Voor het gemeentehuis was een groot plein gedacht. Aan de overzijde zouden winkels met daarboven appartementen komen. De wens om dat gebied verkeersluw te maken resulteerde in de beide tunnels.

De plannen voor realisatie van de voorgenomen infrastructuur, inclusief de ‘slingertunnel’, bleken na de gemeenteraadsverkiezingen van 2014 onomkeerbaar. Daarbij speelde ook de verplaatsing van de ingang voor de Heinz fabriek naar het zuiden, naar de zogenoemde ‘zuidtangent‘, een rol. Dat project  (start 2008) was al in uitvoering genomen.

Het geplande nieuwe ‘Huis der Gemeente’ tegenover het station, was inzet van de gemeenteraadsverkiezingen in 2014. Het ontwerp dat door Pro Atelier was gemaakt, was klaar. Zelfs het interieurontwerp was al klaar. De verkiezingsuitslag resulteerde in het schrappen van dat in de ogen van de bewoners van Overbetuwe te dure nieuwbouwplan.

Daarnaast speelde ook een procedure bij de Raad van State. Die had op 10 juli 2013 al een deel van het bestemmingsplan vernietigd. Dat betrof de geplande locatie voor het gemeentehuis en de kantoren naast de parkeergarage, de plandelen met de bestemming ‘maatschappelijk’ en ‘kantoor’. Daarbij werden ook andere bepalingen doorgestreept die te maken hadden met het gebruik ten behoeve van festiviteiten. Vernietiging lijkt hoofdzakelijk terug te voeren op onvoldoende deugdelijke motivering van de plannen en onvoldoende afstemming met de belangen van de eisers. De door de rechter vereiste doorhalingen zijn letterlijk als doorhaling opgenomen in de huidige versie van het bestemmingsplan.

Wat overbleef in dit voorgenomen bestemmingsplan was de parkeergarage. De gemeente had hier ten behoeve van haar ambtenaren ca. 100 parkeerplaatsen gehuurd van NS Vastgoed. NS Vastgoed is daarna overgegaan naar NS Stations. Die heeft de garage die in 2015 in gebruik is genomen gerealiseerd. Nadat de plannen voor het ‘Huis der Gemeente’ waren afgeblazen diende NS Stations een claim bij de gemeente in ter waarde van meer dan 2 miljoen euro. Dit resulteerde uiteindelijk in de overname van de parkeergarage door de gemeente voor ca. 5 miljoen euro.

Voor de locatie van het ‘Huis der Gemeente’ heeft de gemeente na het raadsbesluit van 15 december 2009 de grond in ‘eeuwigdurende erfpacht’ genomen van NS Vastgoed.

Behalve voor het terrein van de parkeergarage en de route naar de ‘zuidtangent’ is er dus feitelijk geen gelding bestemmingsplan voor andere functionele invullingen in het gebied. Het besluit van de Raad van State betekent dat er rekening moet worden gehouden met de belangen en uitbreidingsmogelijkheden van ondernemers in de omgeving. Dat is ook vastgelegd in de Wet Ruimtelijke ordening. In dit geval spelen vooral de belangen van Martens Metaal Elst B.V. en Octo B.V. Zij waren mede eisers in de procedure bij de Raad van State waardoor de bestemming van het ‘Huis der Gemeente’ en de kantoren naast de parkeergarage werd vernietigd.

Ook voor de rest van het plangebied Elst Centraal moet terdege rekening worden gehouden met de belangen van bedrijven, ondernemers in de omgeving. Het grootste gedeelte van het gebied valt binnen de te hanteren 300 meter milieuzone. Voor een gemengde bestemming geldt een zone van 200 meter. Die invloed is in het satellietbeeld hieronder globaal weergegeven. Het beeld betreft de situatie voor realisatie van de tunnels zoals in 2013 van toepassing was.

Satellietbeeld van de invloedssfeer van Martens Metaal en Octo.
Bij de ontwikkeling van Elst Centraal moet rekening worden gehouden met bedrijven in de omgeving volgens de Wet Milieubeheer. Er geldt een algemene afstand van 300 meter (rode cirkels). Voor gemengde functies wordt 200 meter (groene cirkels) gehanteerd. De cirkels zijn genomen vanaf de perceelsgrenzen van Martens Metaal en Octo.